Choroba posurowicza

Choroba posurowicza, która dawniej występowała często, kiedy stosowano surowice zwierzęce do biernej immunizacji np. przeciwko tężcowi, jest prototypem systemowej (uogólnionej) reakcji nadwrażliwości typu III. Kilka dni (około 5) po wstrzyknięciu surowicy, której obcogatunkowe białka stanowią antygeny dochodzi do indukcji syntezy przeciwciał. W miarę narastania miana przeciwciał, stężenie antygenu maleje i cały antygen jest skompleksowany z przeciwciałami i wyeliminowany z krążenia. Początkowo kompleksy antygen – przeciwciało są małe i nieliczne, ale z czasem nadmiar przeciwciała jest znaczny i antygen jest całkowicie związany w dużych kompleksach. Podczas stanu equilibrium albo niewielkiego tylko nadmiaru przeciwciała powstają rozpuszczalne kompleksy antygen-przeciwciało, które są zbyt małe, aby być sfagocytowane przez makrofagi. Te rozpuszczalne (skompleksowane) antygeny pozostają w krążeniu i są filtrowane przez błonę podstawną kłębuszków nerkowych i przez inne błony podstawne w miejscach wytwarzania płynów tkankowych: przednia komora oka, splot naczyniasty mózgu, a także powierzchnie surowicze opłucnej, osierdzia i otrzewnej, torebki stawowe. Kompleksy immunologiczne uwięzione w tych miejscach uczynniają dopełniacz, który ulega aktywacji i w trakcie tego procesu powstają jego składowe ulega aktywacji i w tracie tego procesu powstają jego składowe posiadające efekt chemotaktyczny. Na taki bodziec odpowiadają neutrofile migrując w kierunku odłożonych kompleksów i uwalniając podczas próby sfagocytowania kompleksu immunologicznego enzymy lizosomalne zwiększające uszkodzenie tkanki i przyspieszające ostre zapalenie. W ostrej chorobie posurowiczej reakcja taka jest krótkotrwała i przemijająca. W toczniu rumieniowatym układowym (trzewnym), który jest innym przykładem reakcji nadwrażliwości typu III, zachodzi natomiast stałe wytwarzanie kompleksów immunologicznych i choroba ma charakter przewlekły.

W systemowych chorobach autoimmunizacyjnych zachodzi:

  • tworzenie kompleksów immunologicznych krążących we krwi,
  • odkładanie kompleksów w tkankach,
  • uczynnienie dopełniacza i inicjacja zapalenia.

Czynniki, które prowadzą do odkładania kompleksów immunologicznych w tkankach i choroby nie są w pełni zrozumiałe. Zasadniczą rolę odgrywa wielkość kompleksów. Duże kompleksy immunologiczne powstające przy znacznym nadmiarze przeciwciała są szybko fagocytowane i usuwane z krążenia przez system fagocytów jednojądrzastych. Małe i średniej wielkości kompleksy (tworzone przy niewielkim nadmiarze antygenu) są wolniej fagocytowane i eliminowane z krążenia, a więc mają większą szansę wywołania zapalenia. Na odkładanie kompleksów w tkankach wpływa jeszcze wiele innych czynników (ładunek elektryczny, struktura przestrzenna kompleksu, powinowadztwo do tkanek, warunki hemodynamiczne, nawet temperatura). Przyłączenie kompleksu do leukocytów już w naczyniu stymuluje uwalnianie amin wazoaktywnych i cytokin zwiększających przepuszczalność ściany naczyniowej, co ułatwia odkładanie kompleksu poza układem krążenia.


Morfologicznie uszkodzenie tkanki przez kompleks immunologiczny zdominowane jest przez zwyrodnienie włóknikowate i zapalenie ściany naczynia (vasculitis) i wysięk z przewagą granulocytów, a więc obraz podobny do polyarteritis nodosa. Jeśli dotyczy to kłębuszków nerkowych to kłębuszek taki jest powiększony, nadmiernie komórkowy, obrzękły, z widoczną proliferacją komórek śródbłonkowych i mesangium oraz obecnością granulocytów (tzw. glomerulitis). Kompleksy można uwidocznić w preparacie bioptycznym za pomocą badania immunofluorescencyjnego, a w mikroskopie elektronowym widoczne są one jako elektronowo-gęste depozyty elektronowo-gęste, najczęściej związane z błoną podstawną kłębuszka.

Odwiedzający wpisali takie problemy:

choroba posurowicza.

Tags:

Ostatnia edycja przez

Skomentuj jako pierwszy!

Dodaj komentarz

Przeczytaj poprzedni wpis:
Reakcja antygen przeciwciało

Typ III nadwrażliwości – choroby kompleksów immunologicznych: Reakcja antygen - przeciwciało. Większość antygenów posiada więcej niż jedno miejsc antygenowych, czyli...

Zamknij