Dysplazja

Gdy guz nowotworowy jest wyczuwalny dotykiem ma on około 1 cm średnicy. Na tym etapie składa się on już z około 109 komórek nowotworowych. W niektórych przypadkach badaniem histologicznym można jednak uchwycić już zmianę przedrakową czyli tzw. dysplazję oraz raka w okresie przedinwazyjnym.

Dysplazja(dysplasia) dosłownie oznacza zaburzenie rozrostu i różnicowania. Dysplazja występuje głównie w nabłonku i obejmuje zaburzenia różnicowania komórek (czyli zmiany cytologiczne) wespół z zaburzeniami architektury nabłonka. Dysplazja w nabłonku wielowarstwowym płaskim  (najlepiej poznana) cechuje się obecnością komórek wykazujących powiększenie, polimorfizm (kształtu i wielkości) i hiperchromazję jąder, zwiększoną liczbę mitoz (znajdujących się zwykle powyżej warstwy podstawnej) oraz zaburzeniem prawidłowego dojrzewania nabłonka

W dysplazji zachowane jest częściowo normalne dojrzewanie wyższych warstw nabłonka (wyrażające się obecnością odpowiednich warstw komórek o odpowiednich kształtach tak jak to ma miejsce w prawidłowym nabłonku) i do pewnego stopnia zachowana jest architektura warstwy podstawnej nabłonka. Natomiast w raku przedinwazyjnym (patrz niżej) nie ma już cech dojrzewania nabłonka na żadnym poziomie a organizacja warstwy podstawnej jest całkowicie zaburzona. Tak więc w raku przedinwazyjnym architektura nabłonka jest całkowicie zniszczona, zatarta przez proliferujące komórki rakowe, natomiast w dysplazji stwierdzamy różnego stopnia zaburzenie tej architektury. Komórki o hiperchomatycznych jądrach podobne do komórek podstawnych znajdują się w wyższych warstwach nabłonka podobnie figury podziałów mitotycznych, które w dysplazji dużego stopnia stwierdzić można nawet w warstwach powierzchownych. Nasilenie zmian dysplastycznych może być różne. jeżeli zmiany występują tylko w 1/3 dolnej nabłonka mówimy o dysplazji małego stopnia. Jeżeli większość komórek w powierzchownych warstwach nabłonka wykazuje nasilone cechy dysplazji mówimy o dysplazji dużego stopnia. Zmiany dysplastyczne małego i średniego stopnia mogą ulegać regresji po usunięciu czynnika przyczynowego. Prawdopodobieństwo, że dysplazja dużego stopnia przejdzie w raka inwazyjnego jest duże chociaż nie można przewidzieć w jakim okresie czasu. Tak więc zmiany dysplastyczne mogą ale nie muszą prowadzić do powstania raka inwazyjnego. Zmiany w nabłonku stanowią pewne continuum od dysplazji małego stopnia poprzez zmiany średniego stopnia aż do dysplazji dużego stopnia i raka przedinwazyjnego. Nie ma między nimi ostrych granic stąd duży stopień subiektywności oceny. Wraz ze wzrostem stopnia dysplazji zmianom morfologicznym towarzyszą narastające zmiany ploidii DNA oraz zmiany cytogenetyczne i molekularne. Rośnie także indeks mitotyczny. Zmiany dysplastyczne małego stopnia są zwykle euploidalne a zmiany dużego stopnia aneuploidalne. Istnieje więc sekwencja nasilających się zmian molekularnych i morfologicznych, które zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia raka inwazyjnego w pewnych przypadkach ale w innych progresja może nie następować a nawet możliwa jest regresja zmian. Nie udowodniono, że każda zmiana dysplastyczna nawet dużego stopnia musi koniecznie ulegać progresji do raka inwazyjnego chociaż prawdą jest, że im wyższy stopień dysplazji tym większe prawdopodobieństwo takiej transformacji. Wykazano np. że wśród chorych z rozpoznaną i nieleczoną dysplazją dużego stopnia rak inwazyjny szyjki macicy rozwinął się u 11% chorych pod koniec 3 roku, u 22% pod koniec 5 roku a u 33% pod koniec 9 roku obserwacji(Am J Obstet Gynecol 72:1063, 1956).


Określenie „dysplazja” ma w patologii również inne znaczenia. Dysplazja włóknista kości (dysplasia fibrosa ossium) oznacza nienowotworowe zaburzenie dojrzewania i przebudowy tkanki kostnej (str……). W odniesieniu do zaburzeń rozwojowych dysplazja oznacza zaburzenie organizacji komórkowej. Zmiany włóknisto – torbielowate sutka (laesiones fibroso-cysticae mammae) dawniej niesłusznie nazywano dysplazją łagodną sutka.

Odwiedzający wpisali takie problemy:

dysplazja małego stopnia, zmiany dysplastyczne, dysplazja piersi, dysplazja piersi-objawy, komórki dysplastyczne.

Tags:

Ostatnia edycja przez

Skomentuj jako pierwszy!

Dodaj komentarz

Przeczytaj poprzedni wpis:
Cechy mikroskopowe nowotworów

Chociaż cechy makroskopowe nowotworów łagodnych i złośliwych różnią się znacznie to jednak nie są wystarczająco specyficzne aby na ich podstawie...

Zamknij