Miażdżyca

Diagnostyka miażdżycy

Choroby układu sercowo-naczyniowego stano­wią wiodącą przyczynę zgonów współczesnych społeczeństwa i sprawą niezwykle ważną jest właściwa diagnostyka. Biorąc pod uwagę wymie­nione powyżej czynniki ryzyka rozwoju miaż­dżycy w pierwszej kolejności należy wytypować grupę osób, u których proces aterogenezy bę­dzie szczególnie nasilony. Ponadto, pojawienie się pierwszych zmian miażdżycowych znacznie wyprzedza takie poważne zdarzenia, jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu. Koniecz­ne jest, zatem kontrolowanie takich parame­trów, jak: masa ciała, ciśnienie tętnicze, stężenie glukozy we krwi czy lipidogram. Każda osoba powyżej 20 roku życia powinna oznaczać po­ziom cholesterolu całkowitego we krwi raz na 5 lat. W przypadku stwierdzenia podwyższo­nych wartości cholesterolu lub obecności innych czynników ryzyka choroby niedokrwiennej ser­ca badania powinny być wykonywane częściej.
Powszechnie przyjętym złotym standardem po­zwalającym na dokładne zobrazowanie zmian zachodzących w tętnicach wieńcowych jest ko­ronarografia. Badanie to pozwala na dokładną lokalizację i ocenę zwężenia tętnic wieńcowych, jak również staje się jednocześnie procedurą lecznicza pozwalając na wykonanie poszerze­nia miejsc, w których doszło do zmniejszenia średnicy naczynia. Jednakże badanie to, jako metoda inwazyjna, niesie ze sobą niebezpie­czeństwo istotnych powikłań. W ostatnim cza­sie opracowano kilka procedur nieinwazyjnych, które również pozwalają na określenie ryzyka zdarzeń sercowych. Należy tu wymienić: oce­nę pogrubienia błony wewnętrzno-środkowej w ultrasonografii tętnic szyjnych, echokardiogra­ficzny pomiar masy lewej komory, obrazowanie zwapnień tętnic wieńcowych za pomocą tomo­grafii komputerowej wiązką elektronów, obrazo­wanie serca metodą rezonansu magnetycznego, badanie reaktywności tętnicy ramiennej, dople­rowski pomiar rezerwy przepływu w tętnicach nasierdziowych.

Zapobieganie i leczenie miażdżycy

Istota zapobiegania miażdżycy w dużej mie­rze opiera się na zidentyfikowaniu, a następnie możliwie całkowitym wyeliminowaniu czyn­ników ryzyka odpowiedzialnych za rozwój i progresję miażdżycy. Wyniki badań epidemio­logicznych wskazują, że powinny nimi być: oty­łość, zaburzenia gospodarki lipidowej, cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, palenie papierosów. Mo­dyfikacja stylu życia pozwala do pewnego stopnia kontrolować przebieg miażdżycy poprzez korekcję istniejących u danego chorego specy­ficznych czynników zagrożenia. Modyfikacja ta polega na zmianie diety, redukcji masy ciała, za­przestania palenia tytoniu, zwiększeniu aktyw­ności fizycznej. Zmiana diety musi polegać na ograniczeniu i zmianie struktury spożycia tłusz­czy, zmniejszeniu ilości tłuszczy zwierzęcych na rzecz roślinnych oraz zmniejszeniu zawartości w diecie kwasów nasyconych na rzecz wielonienasyconych. Dieta osób otyłych i z nadwagą powinna być generalnie uboga w tłuszcze, wę­glowodany i kalorie, bogata w jarzyny i owoce. Dieta niskotłuszczowa polega głównie na wyłą­czeniu z pożywienia żółtek, masła, śmietany, sło­niny, tłustego mięsa, żółtych serów. Masło należy zastąpić margaryną, mięso wieprzowe drobiem i rybami, przede wszystkim morskimi.
Ogromna rolę w zapobieganiu miażdżycy odgrywa wysiłek fizyczny, którego intensywność powinna być do­brana indywidualnie dla każdego chorego. Wysi­łek fizyczny pozwala nie tylko na redukcje masy ciała i poprawę ogólnej sprawności, ale także wpływa na strukturę lipidów, zwiększając stęże­nie cholesterolu frakcji HDL i obniżając stęże­nie cholesterolu frakcji LDL. Aktywność fizyczna wpływa również pozytywnie na rozmieszczenie tkanki tłuszczowej niezależnie od wpływu na masę ciała. Ponadto, u osób z cukrzycą wpły­wa na poprawę parametrów gospodarki węglo­wodanowej. Długotrwały, umiarkowany wysiłek fizyczny sprzyja wydajniejszemu wykorzystaniu energii, przemieszczaniu się zależnych od insu­liny białek transportujących glukozę (GLUT4) na powierzchnię komórek, dzięki czemu zwiększa się wychwyt glukozy i poprawia wrażliwość tka­nek obwodowych na działanie insuliny. Równo­legle z modyfikacją diety i wysiłkiem fizycznym powinno iść zaprzestanie palenia tytoniu, które gwałtownie i zasadniczo zmniejsza ryzyko zawa­łu mięśnia sercowego. Poza zmianą stylu życia niezbędne jest kontrolowanie innych czynników ryzyka, a więc właściwe leczenie nadciśnienia tętniczego i cukrzycy. Wykazano, że stosowanie leków wpływających hamująco na układ RAA, inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE-I), pozwala na zahamowanie procesu miażdżycowego u zwierząt doświadczalnych.
Wśród leków, których stosowanie w sposób istotny wpływa na przebieg aterogenezy należy wymienić leki ob­niżające stężenie cholesterolu we krwi (leki hi­polipemizujące). Leki te różnią się między sobą mechanizmem działania i wpływem na stęże­nie poszczególnych frakcji lipoprotein. Znacze­nie farmakoterapii modyfikującej skład lipidów surowicy nabrało szczególnego znaczenia wraz z wprowadzeniem statyn. Leki te zmniejsza­ją stężenie frakcji LDL cholesterolu, w zależno­ści od dawki, o 25-60%, a stężenie triglicerydów w zależności od stanu wyjściowego i stosowanej dawki. Jednak najbardziej istotną cechą statyn wydaje się być zmniejszanie częstości występo­wania zawałów mięśnia sercowego, jak i śmier­telności z tego powodu zarówno u osób z jak i bez zaburzeń lipidowych. Fakt ten związany jest z tzw. właściwościami plejotropowymi tej grupy leków. Statyny zapobiegają uszkodzeniu śródbłonka, jak również modyfikują przebieg procesów zapalnych, stanowiących kluczowy element aterogenezy. Poza statynami w lecze­niu zaburzeń gospodarki lipidowej stosuje się fibraty, leki wiążące kwasy żółciowe, kwas ni­kotynowy. Leki przeciwpłytkowe, w tym przede wszystkim kwas acetylosalicylowy (aspiryna), po­zwalają znamiennie obniżyć ryzyko zawału serca. Dotyczy to zwłaszcza tzw prewencji wtórnej, a więc zmniejszenia liczby kolejnych incyden­tów wieńcowych u osób po zawale mięśnia ser­cowego. Należy jednak pamiętać, że lek ten zwiększa również ryzyko krwawień np. z prze­wodu pokarmowego czy do ośrodkowego ukła­du nerwowego.

Tags: , , , ,

Ostatnia edycja przez

Skomentuj jako pierwszy!

Dodaj komentarz

Przeczytaj poprzedni wpis:
Inżynieria genetyczna

Inżynieria genetyczna — zespół technik badawczych pozwalających na wyizolowanie i charak­terystykę określonych genów oraz wprowadzanie w nich zmian. Jako nauka...

Zamknij