Morfologiczny podział zapaleń według lubarsha

w każdym niemal zapaleniu obserwujemy: uszkodzenie komórek i tkanek, powstanie wysięku zapalnego, zmiany rozplemowe.

Poniższy podział powstał w wyniku spostrzeżenia, że zazwyczaj jedna z tych składowych dominuje nad całością obrazu.

1. zapalenia uszkadzające (inflammatio alterativa). dominują zmiany wsteczne i martwica komórek miąższowych narządu (synonim – inflammatio parenchymatosa).


przykłady :

  • zmiany w mięśniu serca w przebiegu dyfterytu (błonicy)
  • poliomyelitis  anterior  (spowodowane  wirusem polio zapalenie niszczące komórki motoryczne rogów przednich rdzenia kręgowego)
  • hepatitis viralis acuta (ostre zapalenie wirusowe wątroby)
  • pancreatitis acuta (ostre zapalenie trzustki)
  • degeneratio (necrosis) fibrinoidea

2. zapalenie wysiękowe (inflammatio exsudativa). dominują zaburzenia krążenia, zwykle zapalenia spowodowane czynnikiem zakaźnym. w zależności od rodzaju wysięku i stopnia. Uszkodzenia śródbłonków naczyń wyróżniamy:

  • inflammatio serosa (zapalenie surowicze) dotyczy zwykle błon surowiczych (osierdzie, otrzewna, opłucna) i błon śluzowych (w takich wypadkach płyn surowiczy zawiera na ogół domieszkę śluzu a zapalenie określa się mianem nieżytowego – inflammatio catarrhalis).
  • inflammatio fibrinosa (zapalenie włóknikowe) – większe uszkodzenie kapilar prowadzi do pojawienia się w wysięku włóknika, tworzącego charakterystyczny nalot na powierzchni zmienionych struktur.

przykłady :

  1. zapalenie włóknikowe powierzchniowe (i.f.superficialis) – dotyczy np. błon surowiczych i opon mózgowo-rdzeniowych
  2. zapalenie włóknikowe głębokie (i.f.profunda)

– rzekomobłoniaste (i.pseudomembranacea) – złuszczeniu do światła narządu pod postacią błony rzekomej ulega nabłonek do błony podstawnej, powstały ubytek nosi nazwę nadżerki (erosio), przykłady

-„klindamycynowe” zapalenie śluzówki jelit, błonica krtani

– – zestrupiające (i.escharotica) – powstają głębsze, sięgające błony mięśniowej (wrzód – ulcus). np. w durze brzusznym w jelitach.

c. inflammatio suppurativa (=purulenta) – zapalenie ropne

c.a. powierzchowne, przykłady – ropotok (pyorrhoea) z błon śluzowych, ropniak (empyema – zbiorowisko ropy w narządzie posiadającym światło lub w przestrzeni o granicach anatomicznych – np w opłucnej lub przestrznie podpajęczynówkowej)

c.b. głębokie

– ograniczone = ropień (abscessus)

– rozlane (rozległe ) = ropowica (phlegmone) – rozwiją się w luźnych tkankach (przestrznie międzypowięziowe, ściana przewodu pokarmowego)

d. inflammatio ichorosa = i. gangrenosa (zapalenie zgorzelinowe)- w ognisku zapalnym obecne są bakterie gnilne

e. inflammatio haemorrhagica (zapalenie krwotoczne)

Możliwe są liczne postacie mieszane zapaleń wysiękowych (np. inflammatio fibrinoso-haemorrhagica).

3. zapalenie wytwórcze (inflammatio productiva = i. proliferativa) dominują procesy rozplemowe

przykłady :

a. zapalenie wytwórcze ostre :

  • lymphonodulitis reactiva acuta (odczyn w węzłach chłonnych w reakcji na zmiany zapalne w ich dorzeczu)
  • glomerulonephritis (kłębkowe zapalenie nerek – mnożą się komórki mezangium)

b. zapalenie wytwórcze przewlekłe :

  • z rozplemem tkanki nabłonkowej
  • gastritis hyperplastica
  • condyloma acuminatum – kłykcina kończysta
  • nieżyt polipowy nosa – rhinitis polyposa
  • z rozplemem zrębu
  • marskość wątroby (cirrhosis hepatis)

c. zapalenie ziarniniakowe (inflammatio granulomatosa) (definicja ziarniniaka – patrz granuloma teleangiectaticum)

  • gruźlica
  • sarkoidoza
  • brucelloza i wiele innych

Tags: , , ,

Ostatnia edycja przez

Skomentuj jako pierwszy!

Dodaj komentarz

Przeczytaj poprzedni wpis:
Krwotok do tkanki mózgowej

Po łacinie: haemorrhagia cerebri. Wyróżniamy 3 rodzaje nieurazowych (spontanicznych ) krwotoków do ośrodkowego układu nerwowego: (więcej…)

Zamknij