Rakowiak

Po łacinie: carcinoid. Mianem rakowiaków określa się te nowotwory wywodzące się z komórek APUD (komórki endokrynne) lub (częściej) ich niedojrzałych prekursorów, które nie przejawiają zdefiniowanej czynności hormonalnej (często jest to produkcja kilku hormonów lub substancji. Hormonopodobnych na raz). natomiast nowotwory zbudowane z komórek APUD wydzielające wyłącznie bądź prawie wyłącznie jeden hormon określa się nazwami pochodzącymi od nazwy hormonu (np. insulinoma, VIP-oma, gastrinoma itp.).

Komórki rakowiaków posiadają charakterystyczne właściwości cytochemiczne :


  • komórki argyrofilne (gromadzące depozyty srebra po przeprowadzeniu reakcji z udziałem dostarczonego reduktora. uwidacznia je reakcja Grimeliusa)
  • komórki argentaffinowe (same redukują azotan srebra dzięki zawartości mającej właściwości reduktora serotoniny. uwidacznia je reakcja Massona).

Oczywiście wszystkie komórki argentaffinowe są argyrofilne.

morfologia :

  • 60 – 80% rakowiaków przewodu pokarmowego zlokalizowana jest w ‚jelicie środkowym’ (‚midgut’ – jest to pojęcie embriologiczne, obejmujące jelito cienkie od opuszki dwunastnicy i wyrostek robaczkowy).
  • 10 – 20 % lokalizuje się w ‚jelicie przednim’ (‚foregut’ = przełyk, żołądek, opuszka dwunastnicy, oskrzele, trzustka)
  • 10 – 20 % występuje w ‚jelicie tylnym’ (‚hindgut’ – jelito grube bez wyrostka)

Rakowiaki są nowotworami potencjalnie złośliwymi – złośliwość koreluje z rozmiarem, głębokością penetracji ściany jelita i lokalizacją :

  • rakowiaki wyrostka robaczkowego i odbytnicy rzadko są złośliwe. Nawet gdy naciekają okoliczne tkanki raczej nie dają przerzutów.
  • ileum, żołądek, okrężnica – często przerzutują.
  • przy inwazji przekraczającej 1/2 grubości ściany przewodu pokarmowego przerzuty spotyka się w 90% (nie dotyczy to wyrostka, w którym nawet głęboko naciekające rakowiaki sporadycznie przerzutują)
  • rozmiary > 2 cm  => przerzuty w 66%
  • rozmiary < 1 cm  => przerzuty w 5%

Zwykle są od światła przewodu pokarmowego wyglądają jak małe, okrągłe wyniosłości śluzówki, w wypadkach większych zmian owrzodziałe na powierzchni. często wygląd guza od strony światła przewodu nie daje pojęcia o jego rzeczywistych rozmiarach (struktura ‚góry lodowej’). rakowiaki żołądka i jelita cienkiego są często wieloogniskowe (w żołądku w 25%), wyrostka i rectum raczej pojedyncze. Na przekroju typowy żółty kolor. Zbudowane są ‚monotonnie’ – z podobnych do siebie okrągłych komorek z jasną cytoplazmą i okrągłym, centralnie położonym jądrem z nakrapianą chromatyną. w mikroskopie elektronowym widoczne są w nich ziarna neurosekrecyjne. Komórki tworzą rozmaite układy, będące podstawą do zaproponowanego przez Sogę i Tazawę podziału rakowiaków na typy :

  • A – typ wyspowy (lite gniazda komórek) – ok 20% rakowiaków, uważa się, że jest on najmniej złośliwy
  • B – typ beleczkowy
  • C – typ cewkowy
  • D – typ niezróżnicowany – czasem trudny do odróżnienia od raka.

W różnicowaniu pomocna jest immunohistochemia:

NSE (neurone        EMA (epithelial       S-100

specific enolase)   membrane antigen)

rakowiaki     (++)                (-)               (+/-)

raki          (-)                 (++)              (-)

E – typ mieszany – najczęstszy – ponad 40 % rakowiaków

Biologia tych nowotworów różni się w zależności od lokalizacji :

  • foregut – często wieloogniskowe i złośliwe, typu B lub E, argyrofilne lub niereaktywne. często hormonalnie niefunkcjonalnie. Mogą być jednak przyczyną nietypowego zespołu rakowiaka, zespołu Cushinga lub Zollingera- Ellisona.
  • midgut – na ogół A, zbudowane z komórek argentaffinowych. W 80% wytwarzają kilka hormonów na raz, zwykle z przewagą serotoniny. inne to : ACTH, gastryna, substancja P, glukagon, kalcytonina.
  • hindgut – głównie typ E, wielohormonalne lub niereaktywne. Argentaffinowe lub argyrofilne.

uwagi kliniczne :

często bezobjawowe i wykrywane przypadkowo w trakcie operacji z innych powodów, rzadko są przyczyną krwawień z przewodu pokarmowego i niedrożności.

Zespół rakowiaka :

  • napadowe czerwienienie
  • epizody napadowej duszności przypominającej astmę
  • wodniste biegunki
  • bóle brzucha
  • nagle pojawiające się wykwity skórne z obrzękami
  • zwłóknienie wsierdzia prawej komory prowadzące z czasem do prawokomorowej niewydolności krążenia. zwłóknienie wsierdzia zastawkowego w prawym sercu wiedzie do nabytych wad zastawkowych – najczęściej niedomykalności zastawki trójdzielnej i zwężenia zastawki pnia płucnego.

Występuje u zaledwie 10% pacjentów z rakowiakiem przewodu pokarmowego. Za objawy tego zespołu odpowiedzialna jest głównie wytwarzana przez guz serotonina ale także 5-hydroksytryptofan, kallikreina, bradykinina, SP i prostaglandyny. do powstania typowego zespołu konieczna jest obecność przerzutu w wątrobie – serotonina wytwarzana przez guz pierwotny jest bowiem wychwytywana przez ten narząd i metabolizowana do nieczynnych pochodnych. Przeżycia 5-letnie w wypadku rakowiaków nie naciekających otrzewnej wynoszą 100 %, w grupie chorych z zajęciem otrzewnej spadają do ok 27%.

Poza cewą pokarmową rakowiaki spotykane są w strukturach spokrewnionych z nią rozwojowo (trzustka, pęcherzyk żółciowy, oskrzela), w jajnikach (jako wariant dojrzałego potworniaka), tarczycy i innych narządach.

Odwiedzający wpisali takie problemy:

rakowiak, rakowiak leczenie, rakowiak cewkowy, rakowiak jelita grubego, carcinoid rakowiak, carcinoid płuc, rakowiak wyrostka robaczkowego, rakowiak typowy pluc, Rakowiak Rokowania, rakowiak płuc.
Ostatnia edycja przez

Skomentuj jako pierwszy!

Dodaj komentarz

Przeczytaj poprzedni wpis:
Rak jelita grubego
Rak jelita grubego

Po łacinie: carcinoma intestini crassi. Rak jelita grubego (okrężnicy, odbytnicy, odbytu)to najczęstszy nowotwór przewodu pokarmowego. II-gie miejsce wśród przyczyn umieralności ...

Zamknij