Rakowiak

Po łacinie: carcinoid. Mianem rakowiaków określa się te nowotwory wywodzące się z komórek APUD (komórki endokrynne) lub (częściej) ich niedojrzałych prekursorów, które nie przejawiają zdefiniowanej czynności hormonalnej (często jest to produkcja kilku hormonów lub substancji. Hormonopodobnych na raz). natomiast nowotwory zbudowane z komórek APUD wydzielające wyłącznie bądź prawie wyłącznie jeden hormon określa się nazwami pochodzącymi od nazwy hormonu (np. insulinoma, VIP-oma, gastrinoma itp.).

Komórki rakowiaków posiadają charakterystyczne właściwości cytochemiczne :


  • komórki argyrofilne (gromadzące depozyty srebra po przeprowadzeniu reakcji z udziałem dostarczonego reduktora. uwidacznia je reakcja Grimeliusa)
  • komórki argentaffinowe (same redukują azotan srebra dzięki zawartości mającej właściwości reduktora serotoniny. uwidacznia je reakcja Massona).

Oczywiście wszystkie komórki argentaffinowe są argyrofilne.

morfologia :

  • 60 – 80% rakowiaków przewodu pokarmowego zlokalizowana jest w ‚jelicie środkowym’ (‚midgut’ – jest to pojęcie embriologiczne, obejmujące jelito cienkie od opuszki dwunastnicy i wyrostek robaczkowy).
  • 10 – 20 % lokalizuje się w ‚jelicie przednim’ (‚foregut’ = przełyk, żołądek, opuszka dwunastnicy, oskrzele, trzustka)
  • 10 – 20 % występuje w ‚jelicie tylnym’ (‚hindgut’ – jelito grube bez wyrostka)

Rakowiaki są nowotworami potencjalnie złośliwymi – złośliwość koreluje z rozmiarem, głębokością penetracji ściany jelita i lokalizacją :

  • rakowiaki wyrostka robaczkowego i odbytnicy rzadko są złośliwe. Nawet gdy naciekają okoliczne tkanki raczej nie dają przerzutów.
  • ileum, żołądek, okrężnica – często przerzutują.
  • przy inwazji przekraczającej 1/2 grubości ściany przewodu pokarmowego przerzuty spotyka się w 90% (nie dotyczy to wyrostka, w którym nawet głęboko naciekające rakowiaki sporadycznie przerzutują)
  • rozmiary > 2 cm  => przerzuty w 66%
  • rozmiary < 1 cm  => przerzuty w 5%

Zwykle są od światła przewodu pokarmowego wyglądają jak małe, okrągłe wyniosłości śluzówki, w wypadkach większych zmian owrzodziałe na powierzchni. często wygląd guza od strony światła przewodu nie daje pojęcia o jego rzeczywistych rozmiarach (struktura ‚góry lodowej’). rakowiaki żołądka i jelita cienkiego są często wieloogniskowe (w żołądku w 25%), wyrostka i rectum raczej pojedyncze. Na przekroju typowy żółty kolor. Zbudowane są ‚monotonnie’ – z podobnych do siebie okrągłych komorek z jasną cytoplazmą i okrągłym, centralnie położonym jądrem z nakrapianą chromatyną. w mikroskopie elektronowym widoczne są w nich ziarna neurosekrecyjne. Komórki tworzą rozmaite układy, będące podstawą do zaproponowanego przez Sogę i Tazawę podziału rakowiaków na typy :

  • A – typ wyspowy (lite gniazda komórek) – ok 20% rakowiaków, uważa się, że jest on najmniej złośliwy
  • B – typ beleczkowy
  • C – typ cewkowy
  • D – typ niezróżnicowany – czasem trudny do odróżnienia od raka.

W różnicowaniu pomocna jest immunohistochemia:

NSE (neurone        EMA (epithelial       S-100

specific enolase)   membrane antigen)

rakowiaki     (++)                (-)               (+/-)

raki          (-)                 (++)              (-)

E – typ mieszany – najczęstszy – ponad 40 % rakowiaków

Biologia tych nowotworów różni się w zależności od lokalizacji :

  • foregut – często wieloogniskowe i złośliwe, typu B lub E, argyrofilne lub niereaktywne. często hormonalnie niefunkcjonalnie. Mogą być jednak przyczyną nietypowego zespołu rakowiaka, zespołu Cushinga lub Zollingera- Ellisona.
  • midgut – na ogół A, zbudowane z komórek argentaffinowych. W 80% wytwarzają kilka hormonów na raz, zwykle z przewagą serotoniny. inne to : ACTH, gastryna, substancja P, glukagon, kalcytonina.
  • hindgut – głównie typ E, wielohormonalne lub niereaktywne. Argentaffinowe lub argyrofilne.

uwagi kliniczne :

często bezobjawowe i wykrywane przypadkowo w trakcie operacji z innych powodów, rzadko są przyczyną krwawień z przewodu pokarmowego i niedrożności.

Zespół rakowiaka :

  • napadowe czerwienienie
  • epizody napadowej duszności przypominającej astmę
  • wodniste biegunki
  • bóle brzucha
  • nagle pojawiające się wykwity skórne z obrzękami
  • zwłóknienie wsierdzia prawej komory prowadzące z czasem do prawokomorowej niewydolności krążenia. zwłóknienie wsierdzia zastawkowego w prawym sercu wiedzie do nabytych wad zastawkowych – najczęściej niedomykalności zastawki trójdzielnej i zwężenia zastawki pnia płucnego.

Występuje u zaledwie 10% pacjentów z rakowiakiem przewodu pokarmowego. Za objawy tego zespołu odpowiedzialna jest głównie wytwarzana przez guz serotonina ale także 5-hydroksytryptofan, kallikreina, bradykinina, SP i prostaglandyny. do powstania typowego zespołu konieczna jest obecność przerzutu w wątrobie – serotonina wytwarzana przez guz pierwotny jest bowiem wychwytywana przez ten narząd i metabolizowana do nieczynnych pochodnych. Przeżycia 5-letnie w wypadku rakowiaków nie naciekających otrzewnej wynoszą 100 %, w grupie chorych z zajęciem otrzewnej spadają do ok 27%.

Poza cewą pokarmową rakowiaki spotykane są w strukturach spokrewnionych z nią rozwojowo (trzustka, pęcherzyk żółciowy, oskrzela), w jajnikach (jako wariant dojrzałego potworniaka), tarczycy i innych narządach.

Odwiedzający wpisali takie problemy:

rakowiak, rakowiak leczenie, nowotwór złosliwy rakowiak, rakowiak objawy, rakowiak wyrostek, rodzaj raka rakowiak.
Ostatnia edycja przez

Skomentuj jako pierwszy!

Dodaj komentarz

Przeczytaj poprzedni wpis:
Rak jelita grubego
Rak jelita grubego

Po łacinie: carcinoma intestini crassi. Rak jelita grubego (okrężnicy, odbytnicy, odbytu)to najczęstszy nowotwór przewodu pokarmowego. II-gie miejsce wśród przyczyn umieralności ...

Zamknij