Staw

Staw, inaczej połączenie maziowe; połączenie wolne dwóch lub więcej kości. Każdy staw składa się z trzech składników stałych i różnej liczby elementów dodatko­wych. Składnikami stałymi stawów  są: powierzchnie stawowe, jama stawowa i torebka stawowa. Torebka stawowa zamyka ja­mę stawową, otaczając przylegające do siebie końce kości po­kryte tkanką chrzęstną szklistą. Zewnętrzna warstwa ściany torebki stawowej – błona włóknista, przechodzi w okostną, natomiast warstwa wewnętrzna – błona ma­ziowa, wydziela do jamy stawowej płynną substancję, zw. mazią stawową, która spełnia zarówno funkcję odżywczą, jak i smarującą, przez co zmniejsza tarcie, umożliwiając ruch w stawie. Przylegające do siebie powierzchnie stawowe są tak ukształtowane, że stanowią zwykle wzajemnie lustrzane odbicie, choć równocześnie wykazują duże zróżnicowa­nie kształtów w obrębie organizmu człowieka, od prawie płaskich o minimalnej możliwości ruchu poprzez różne formy wklęsło-wypukłe aż do kulistych o maksymalnym zakresie ruchu w wielu osiach. Powierzchnia stawowa wypukła tworzy główkę stawową, natomiast powierzch­nia wklęsła – panewkę. Biorąc jako podstawę kształt powierzchni stawowych, które jednocześnie determinują rodzaje i zakres możli­wych ruchów, wyróżnia się następujące rodzaje stawów: pła­ski – ruchy ślizgowe (np. staw krzyżowo-biodrowy); zawia­sowy, jednoosiowy – ruchy zginania i prostowania (np. staw łokciowy, staw międzypaliczkowy); obrotowy, jednoosio­wy – ruch obrotowy (np. stawpromieniowo-łokciowy); śru­bowy, dwuosiowy – ruchy obrotowy i śrubowy (np. stawszczytowo-obrotowy); elipsoidalny zw. też kłykciowym, dwuosiowy – ruchy zginania i prostowania oraz przywo­dzenia i odwodzenia (np. staw promieniowo-nadgarstkowy); siodełkowy (obie powierzchnie stawowe wklęsło-wypukłe), dwuosiowy – ruchy przywodzenia i odwodzenia oraz przeciwstawiania i odprowadzania (np. staw nadgarstkowo- -śródręczny kciuka); kulisty panewkowy, wieloosiowy – ru­chy zginania i prostowania, odwodzenia i przywodzenia oraz obrotowe (np. staw biodrowy); i kulisty wolny – ana­logiczny do poprzedniego o większym zakresie tych sa­mych ruchów (np. staw ramienny). Ponadto w zależności od liczby kości tworzących staw wyróżnia się staw proste – po­łączenie dwóch kości (np. staw ramienny), i stawy złożone – po­łączenie więcej niż dwóch kości (np. staw łokciowy).

Tags: , , , ,

Ostatnia edycja przez

Skomentuj jako pierwszy!

Dodaj komentarz