Wpływ leków na czynność tarczycy

Wpływ jodu:

Jod wywołuje hamowanie syntezy HT w mechanizmie (jod nieorganiczny i jod organiczny) i tzw. efekt Wolfa- Chaikoffa (zahamowanie procesów   organifikacji   jodu). Ponadto: jodynacja enzymów (spadek aktywności peroksydazy) i zahamowanie procesów komórkowych (jodolaktony).
wplyw lekow na czynnosc tarczycy, tarczyca

Wpływ leków na czynność tarczycy

Inne działania:
  • hamowanie uwalniania HT z tyreoglobuliny (jod nieorganiczny)
  • hamowanie konwersji T4-T3 (inhibitory 5` MDI głównie w wątrobie i nerkach, jod organiczny)
  • hamowanie wiązania T3 z receptorem (oragrafin)
  • inne- bezpośrednie działanie cytotoksyczne, hamowanie proliferacji tyreocytów pobudzonych przez TSH
  •   krew -> Pokarm   jodki nieorganiczne [I-]  ->  symporter Na+/I- -> komórka
  •  pęcherzykowa tarczycy tu I-  I+ reszty tyrozylowe ->  peroksydaza
  • cząsteczki tyreoglobuliny  ->   MIT DIT,   sprzęganie -> synteza T3 i T4
  • (reakcje oraganifikacji jodu ->    hydroliza  tyreoglobuliny -> T3 T4 MIT DIT
  •  odjodowanie krew    T3 ->    + TBG, TBPA
  • Nadmiar podawanego jodu ->  zahamowanie syntezy i uwalniania HT ->  efekt Wolfa- Chaikoffa (  48-72 godz ) ->  mechanizm omijania adaptacyjny i  tzw escape fenomenon

 Amiodaron

Tzw. jodowany benzofeuran, metabolit (DEA- deetyloamiodaron). 1 tabl 200 mg zawiera 75 mg I. lek lipofilny, koncentruje się:


  • tkanka tłuszczowa
  • płuco
  • nerki
  • serce
  • mięśnie szkieletowe
  • tarczyca
  • mózg
Następuje eliminacja 66-75% drogą żółci lub kału. Dawka 200- 600 mg dostarcza w ciągu doby 7-21 mg I (dzienne zapotrzebowanie na I to 150- 200 µg). Ponadto:
  • zwiększenie lub obniżenie wydzielania TSH
  • hamowanie konwersji T4 do T3
  • hamowanie wydzielania HT
  • indukowanie autoimunologicznej choroby (zapalenie tarczycy, uaktywnienie guzów autonomicznych)

mechanizm działania

Podobieństwo cząsteczki amiodaronu i jego metabolitu do T4 czyli zdolność hamowania receptorów jądrowych dla HT (wyłącznie w mięśniu sercowym). Indukcja procesów immunologicznych (p/ciał przeciwtyreoglobulinowych jak i przeciwmikrosomalnych- 1/2 pacjentów ze zdrową tarczycą po kilku tygodniach leczenia). Nadmiar jodu indukuje apoptozę.
Obecność jodu w cząsteczce:
  • nadczynność (obszary ubogie w jod; Europa)
  • niedoczynność (obszary bogate w jod; USA)
  • zapalenia tarczycy

Działanie wielokierunkowe, zarówno endogenne jak i egzogenne:

  • hamują wydzielanie TSH
  • upośledzają uwalnianie HT z gruczołu tarczowego
  • hamują aktywność 5` dejodynazy typu 1 i 2
  • zmniejszają stężenie TBG

Heparyna

Pozornie zwiększa FT4 i FT3 in vitro.

Dopamina, Dobutamina

5 mg/kg/min ->   i.v. -> spadek TSH

5 mg/kg/min ->     i.v. Po 2-3 godz -> wzrost   ­TSH <0,5 mU/l- 3 mU/l wg. L. Van den Berghe G et all Clin Endocrinol. 1994, 41 i Lec E et al. Clin Endocrinol. 1999, 50

Lit

hamowanie syntezy i uwalniania HT.

Działanie:

  • hamowanie hydrolizy tyreoglobuliny i uwalniania HT
  • hamowanie wychwytu jodu i tworzenia HT (efekt mało istotny)
  • zwiększenie lub obniżenie jodochwytności
  • indukowanie procesów immunologicznych (nadczynność)
  • nasilanie procesów immunologicznych (niedoczynność)

Zalecenia:badanie tarczycy, powiększenie wola, podanie L-T4 nawet przy prawidłowym TSH.

Interferon

Działanie:

  • nasilenie ekspresji głównych antygenów zdolności tkankowej kl. I nieprawidłowa ekspresja antygenów zdolności tkankowej kl. II
  • bezpośrednie działanie toksyczne na tyreocyt
  • indukcja produkcji a- TPO, A- Tg, TBAb, TSAb

Predyspozycja do choroby:

  • Płeć żeńska
  • autoimmunologiczne choroby w wywiadach
  • obecność a- TPO, a- Tg
  • obecność choroby nowotworowej i HCV
  • leczenie interleukiną- 2

Efektem działania:

  • niedoczynność tarczycy  62%
  • silent thyroiditis  16%
  • nadczynność tarczycy  22%
    • choroba Graves- Basedowa
    • prawdopodobnie toksyczne zapalenie

Czas wystąpienia:

 1,5- 23 m- cy leczenia,  do 6 lat po przerwaniu terapii.

Leczenie:

  • tyreostatyki? 131I, betablokery, glikokortykoidy (silent thyroiditis),
  • L-T4 (niedoczynność)

ZALECENIA:

W trakcie leczenia, 6 m-cy po odstawieniu-   badanie tarczycy.  TSH, FT4, a- TPO, a- Tg

Białka nośnikowe ht

Tworzą wiązanie swoiste: TBG (70%), TBPA (transtyrentyna; 10-15%) lub wiązanie nieswoiste: albuminy (15-20%).

Występuje:

  • różnicowanie białek
  • metabolizm białek, węglowodanów, tłuszczów
  • bilans wodny
  • produkcja ciepła
  • gospodarka Ca + P
  • prawidłowy rozwój i czynność OUN

Wysoki poziom T4 i T3  prawidłowy lub wysoki TSH -> podwyższone FT4 FT3 -(nie)-> rozważ wzrost TBG  a gdy -(tak)-> rodzinna dysalbuminemia, przeciwciała T4/T3, wpływ leków,  schorzenia pozatarczycowe,  zespoły oporności na HT.

Wpływ leków na czynność tarczycy:

  •  Modyfikacja uwalniania TSH i opowiedzi TSH – TRH
  •  Wpływ na syntezę i uwalnianie hormonów tarczycy
    •  poprzez dostarczenie jodu
    •  poprzez hamowanie konwersji T4-T3
  •  Zmianę czynności układu odpornościowego
  •  Zmianę wiązania HT z białkami osocza
  •  wypieranie T4 z puli tkankowej
  •  Zmianę działania HT
  • Wpływ na zmiany stężeń wolnych i całkowitych HT
  •  Przyspieszenie usuwania HT z krwioobiegu
  •  Upośledzenie wchłaniania podanej p.o. T4

Hypertyroksynemia w stanie eutyreozy

Występuje:

  • podwyższone stężenie białek wiążących
  • estrogeny
  • zapalenie wątroby
  • opioidy
  • uwarunkowania genetyczne
  • przeciwciała przeciw tyroksynie
  • oporność na hormony tarczycy
  • amiodaron
  • porfiria
  • uporczywe wymioty ciężarnych (mogą się wiązać z podwyższonym stężeniem hCG– słabym, ale skutecznym stymulatorem tarczycy)
  • ostre zaburzenia psychiczne (niektóre wiążą się z obniżonym stężeniem TSH oraz osłabieniem odpowiedzi TSH na TRH, co wskazuje na ostrą nadczynność tarczycy; te zaburzenia są zwykle przemijające, a testy czynnościowe tarczycy powracają do normy na skutek leczenia zaburzeń psychiatrycznych)

Na wysokość stężeń HT i TSH poza stanem czynności tarczycy i sterujących ośrodków nadrzędnych ma wpływ wiele czynników! Nie wolno interpretować badań laboratoryjnych bez uwzględnienia stanu klinicznego pacjenta  i okoliczności, w których zostały wykonane badania.

Odwiedzający wpisali takie problemy:

odma płucna, żyły konczyny dolnej.

Tags: ,

Ostatnia edycja przez

Skomentuj jako pierwszy!

Dodaj komentarz

Przeczytaj poprzedni wpis:
Cholinomimetyki bezpośrednie

PILOKARPINA stosowana w okulistyce w kroplach i maści w roztworach 0.5 –4% -zwęża źrenicę i obniża ciśnienie śródgałkowe po kilku...

Zamknij