Zapalenie płuc

Zapalenie płuc jest to ostry lub przewlekły stan zapalny płuc obejmujący przestrzeń pęcherzykową i/lub tkankę miąż­szową.Zapalenie płuca stanowi najczęstszą przyczynę zgonów wśród wszystkich chorób zakaźnych i piątą w statystykach wszyst­kich przyczyn zgonów. Wyróżnia się zapalenie płuca: infekcyjne, wy­wołane czynnikami fizycznymi, wywołane czynnikami che­micznymi oraz związane z zaburzeniami krążenia. Może być wywołane przez czynniki zakaźne i niezakaźne:

  • bakterie,
  • wirusy,
  • riketsje,
  • chlamydie,
  • grzyby,
  • gazy toksyczne,
  • różne substancje chemiczne

Przyczyny

Wystąpienie zapalenia płuc jest wyrazem zachwiania równowagi pomiędzy zdolnościami obronnymi organizmu, a działaniem czynnika zakaźnego. Gdzie:

  • Zdolności obronne organizmu
  • Znaczenie saprofitycznej flory bakteryjnej.
  • Rola aparatu rzęskowego i odruchu kaszlowego.
  • Wpływ upośledzenia czynności głośni i odruchu wymiotnego na aspirację z jamy ustno-gardłowej.
  • Mechanizmy obronne dróg oddechowych
    • humoralna i komórkowa odporność immunologiczna
    • fagocytoza i zabijanie komórek (bakterii) przez makrofagi i neutrofile
    • zależne od dopełniacza niszczenie komórek (bakterii)
  • Rodzaj zakażenia. Zależy od okoliczności nabycia:
    • pogrypowe gronkowcowe zapalenie płuc
    • paciorkowcowe zapalenie płuc u poborowych
    • miejskie zapalenia płuc:
      ~ 2/3 – bakterie (zwykle pneumokoki)
      ~ 1/3 – wirusy lub mykoplazmy
    • szpitalne zapalenia płuc – do 5% hospitalizowanych
      • aspiracja flory bakteryjnej górnych dróg oddechowych
      • aspiracja bakterii z zewnątrz (nebulizatory, wentylatory)
      • personel i sprzęt szpitalny
  • Sposób szerzenia się zakażenia i właściwości czynników zakaźnych:
    szerzenie się zakażenia zapalenie płuc
    czynniki zakaźne zapalenie płuc

Rozpoznanie

Podstawa rozpoznania zapalenia płuc to badanie radiologiczne klp.


Ustalenia czynnika etiologicznego:

  • wywiad
  • objawy przedmiotowe i podmiotowe
  • plwocina
  • rtg klp
  • zespoły kliniczne

W większości przypadków występuje osłabienie odporności lub w przebiegu innej choroby: grypa, rozedma, alkoholizm, mukowiscydoza, proteina płucna.

Objawy

Objawy podmiotowe

  • gorączka,
  • dreszcze,
  • kaszel,
  • ból opłucnowy,
  • duszność.

Objawy przedmiotowe:

  • ograniczone na pewnej przestrzeni stłumienie opukowe
  • rzężenia
  • tarcie opłucnowe
  • często gorączka i przyspieszenie oddechu

Korelacja pomiędzy bad.fizycznym a bad.radiologicznymi  – 42%.

Plwocina

Nie zawsze przedstawia procesy zachodzące w dolnych drogach oddechowych. Największa wartość diagnostyczna – uzyskana w czasie głębokiego kaszlu. Badanie makroskopowe – rzadko przydatne.

  •   plwocina rzadka i uwodniona – zakażenia niebakteryjne
  •   plwocina śluzowata – zakażenia bakteryjne
  •   plwocina rdzawa – pneumokoki
  •   plwocina ciemnoczerwona, gęsta – Klebsiella

Badanie mikroskopowe  – podstawowe znaczenie. Poza tym typizacja antygenowa i posiewy.

Badanie radiologiczne klp

  • płatowe zapalenie płuc (bakterie G+) z pierwotnym ogniskiem w przestrzeniach płatowych płuc
  • odoskrzelowe zapalenie płuc(bakterie G-) z licznymi ogniskami w oskrzelikach
  • śródmiąższowe zapalenie płuc (wirusy i mykoplazmy) – z pierwotnymi ogniskami w tkance śródmiąższowej

Występowanie zmian radiologicznych jest modyfikowane przez:

  • wiek
  • rozedma
  • nawodnienie

rodzaje zapalenia płuc

grzybicze zapalenie płuc Gronkowcowe zapalenie płuc miąższowe zapalenie płuc płatowe zapalenie płuc

 

Zespoły kliniczne

  • Zapalenie płuc bez wykrztuszania plwociny:
    • Mykoplazmatyczne zapalenie płuc
    • Wirusowe zapalenie płuc
    • Bakteryjne zapalenie płuc
  • Zapalenie płuc z wykrztuszaniem plwociny
    • bakterie G(+)
    • Streptococcus pneumoniae
    • Streptococcus pyogenes
    • Staphylococcus aureus
  • bakterie G(-) tlenowe  (2% zapaleń płuc typu „miejskiego” 40-60% typu „szpitalnego”)
    • Haemofilus influenzae
    • Klebsiella pneumoniae
    • Escherichia coli
  • bakterie beztlenowe (dominująca flora w jamie ustno-gardłowej; 10x więcej niż b.tlenowych)

Zapalenie płuc bez wykrztuszania plwociny

20% wszystkich zapaleń płuc. Występuje podostry początek z objawami zapalenia gardła, suchym kaszlem i bólami głowy. W badaniach WBC – prawidłowe, RTG – drobnoplamiste zaciemnienia z przejściowym wysiękiem. Powikłania: objawy zajęcia innych narządów. Leczenie: erytromycyna.  Przebieg: objawy kliniczne 1-3 tygodni, potem normalizacja RTG.

Pozapłucne objawy zakażenia mykoplazmami

Pozapłucne objawy zakażenia mykoplazmami

Wirusowe zapalenie płuc: GRYPA

Wirusowe zapalenie płuc GRYPA

Bakteryjne zapalenie płuc:  Legionella pneumophilla i jej podobne

Bakteryjne zapalenie płuc Legionella pneumophilla i jej podobne

Zapalenie płuc z wykrztuszaniem plwociny

Bakterie G(+) :  Streptococcus pneumoniae

Występuje 1-2 na 1000 na rok. Zwykle u przewlekle chorych na hipoalbuminemię, po usunięciu śledziony lub niedokrwistością serpowatą. Objawy kliniczne to zakażenie dróg oddechowych często poprzedzają na kilka dni objawy zasadnicze. U 80% występują dreszcze, kaszel i bóle opłucnowe. Przy zapaleniu dolnych płatów często objawy brzuszne.  Badania dodatkowe: WBC – często powiększone, plwocina – granulocyty i dwoinki(diplokoki), RTG – zmiany płatowe lub segmentowe, płyn w jamie opłucnej w 50%. Powikłania ropne(występują rzadko). Leczenie penicyliną. Przebieg: objawy kliniczne ulegają złagodzeniu po 24-36h od rozpoczęcia leczenia. U 50% gorączka ustępuje po 4 dniach. Do ustąpienia zmian miąższowych w RTG potrzeba 6-8 tygodni.

Bakterie G(+) :  Streptococcus pyogenes

Bakterie G(+)   Streptococcus pyogenes

Bakterie G(+) :  Staphylococcus aureus

Bakterie G(+)   Staphylococcus aureus

Bakterie G(–) tlenowe: Haemophilus influenzae

Bakterie G(–) tlenowe Haemophilus influenzae

Bakterie G(–) tlenowe:  Klebsiella pneumoniae

Bakterie G(–) tlenowe  Klebsiella pneumoniae

Bakterie G(–) tlenowe:  Escherichia coli

Bakterie G(–) tlenowe Escherichia coli

Bakterie beztlenowe

Bakterie beztlenowe zapalenie płuc

Zaburzenia czynnościowe płuc

Wskaźniki objętościowe – zmniejszone w ciężkich postaciach zapalenia (wysięk do światła pęcherzyków i ich zapadnięcie). Ciśnienie w ciężkim zapaleniu płuc zwiększa się ilość wody w tkance płucnej i ilość wydzieliny, co prowadzi do zmniejszenia podatności, a tym samy wzrostem ciśnienia w pęcherzykach płucnych i drogach oddechowych. Wymiana gazowa – płyn i resztki komórkowe w świetle pęcherzyków utrudniają wymianę gazową. Główną przyczyną hipoksemii jest zaburzenie stosunku V / Q.

Zapalenia płuc w określonych sytuacjach

  • Nawracające zapalenia płuc

    • 93% – inna współistniejąca choroba
    •   24% – PZO, rozedma, niewydolność krążenia, rozstrzenie
    •   33% – choroby ogólnoustrojowe (alkohol, cukrzyca, nowotwór)
    •   36% – j.w. łącznie
      określanie przyczyny ma sens, gdy nawroty dotyczą tego samego obszaru. Wtedy oprócz badania radiologicznego konieczne jest:

      •   bronchoskopia,
      •   bronchografia
  • Zespół płata środkowego
  • Zachłystowe zapalenie płuc
  • Ropień płuc
  • Ropniak opłucnej

Zespół płata środkowego (Nawracające zapalenia)

Szereg czynników prowadzących do niedodmy płata środkowego:

  • Zmiany wewnątrzoskrzelowe powodujące całkowite lub częściowe zamknięcie światła oskrzela, z wtórną niedodmą i zakażeniem
  • Przewlekłe zakażenie powodujace powiększenie węzłów chłonnych we wnęce, które uciskają oskrzele płatowe.•Przewlekłe zapalenie płata środkowego prowadzące do uszkodzenia struktury pęcherzykowej i zbliznowacenia.

Zachłystowe zapalenie płuc

Występuje często u chorych nieprzytomnych. Do czynników predysponujących należą:

  • zaburzenia świadomości,
  • osłabienie odruchu wymiotnego,
  • tracheostomia,
  • sonda nosowo-gardłowa

Skutki zachłyśnięcia zależą od: objętości, kwasowości (! – pH < 2.5),  składników pokarmowych oraz obecnych bakterii.

Ropień płuc

Obszar martwicy tkanki płucnej (zwykle powikłanie zakażenia bakteriami beztlenowymi) występuje często w wyniku zachłyśnięcia.  Do objawów klinicznych należą:

  • nawracające stany gorączkowe,
  • wykrztuszanie dużej ilości plwociny

RTG: jama komunikująca się z drzewem oskrzelowym.

Ropniak opłucnej

Zakażony ( zwykle G(-))  płyn w jamie opłucnej. Zwykle jest wynikiem zakażenia przez ciągłość, np. w przebiegu zapalenia płuc, zakażenia nadprzeponowego czy pęknięcia przełyku. Również może być wynikiem rozsiewu bakterii w przebiegu zakażenia ogólnoustrojowego, urazu klatki piersiowej, zabiegów chirurgicznych lub diagnostycznych. Płyn występuje często w przebiegu zapalenia płuc – ropniak rzadko. Ropniak częściej u chorych z upośledzoną odpornością.

Odwiedzający wpisali takie problemy:

ZAPALENIE PUC OBJAWY, zespół płata środkowego, bol oplucnowy.

Tags: , , , ,

Ostatnia edycja przez

Skomentuj jako pierwszy!

Dodaj komentarz

Przeczytaj poprzedni wpis:
dieta
Dietetyk – pierwsza wizyta

Problem wagi. Któż go nie zna? Istnieją kłopoty z nadwagą i niedowagą, praktycznie w podobnej skali. Wpisując do wyszukiwarki kilka...

Zamknij